Жизнь махалли
Муфтий Чувашии и Москвы, Центрального региона России, член Общественный Палаты РФ Альбир-хазрат Кргановоткрыл отреставрированную мечеть в Кзыл-Камыш В Чувашской Республик. Жители деревни планируют построить также дом махалли.
На торжественное открытие мечети собрались все имамы из деревень и городов Чебоксары, Канаш, Шумерля Чувашской Республики. В мероприятии приняли участие заместитель главы Батыреского района Мансур Калмыков и руководители сельских поселений района. Муфтия Альбира-хазрата Крганова встретили всем народом и под его руководством открыли двери отреставрированной мечети.
Перед собравшимися Альбир-хазрат рассказал проповедь, отметив, что реставрация мечетей является вторым этапом возрождения традиционного Ислама в республике. Также выступили имам-мухтасибы, имамы и простые жители республики, искренне поблагодарив муфтия Крганова за содействие и кропотливый труд ради Чувашии и России.
На церемонии открытия также выступил председатель национально-культурной автономии татар ЧувашииФарит Гибатдинов, вручивший подарок имаму от имени Всемирного конгресса татар. Фарит Гибатдинов призвал татар-мусульман к единству, которые являются образцом для татар других регионов России.
В деревне Кзыл-Камыш мечеть была построена в начале 90-х годов. Должность имам-хатыба мечети исполняет Зарифзян хазрат Халитов. В основном мечеть выполняла функции помещения для коллективной молитвы. Однако, в последнее время мечети расширили свою деятельность и становятся духовно-культурными и образовательными центрами. В деревне Кзыл-Камыш также стремятся к этому. Усилиями прихожан и муаллим-ханум Зили Юсуповой при мечети возродилось мектебе . В связи с этим возникла необходимость расширения мечети. В мутаваллияте махалли рассмотрели этот вопрос и решили создать условия для более качественной деятельности мектебе.Таким образом, кзыл-камышлинцы построили новую мечеть с большим классом для обучения детей, столовую, тахаратхану.
Главным инициатором и спонсором реставрации мечети является уроженец деревни Кзыл-Камыш Минхайдер Юсупов. Муфтий Альбир-хазрат Крганов поблагодарил всех строителей и вручил подарки от имени Муфтията Чувашии
После обеденного намаза, который провел муфтий Альбир-хазрат Крганов, гостей и жителей села ждал праздничный стол, где гостей угощали национальными блюдами.
25 ноября в Доме Культуры г. Канаш прошел концерт известного татарского эстрадного исполнителя Рината Рахматуллина. Выступление эстрадной звезды прошел под полным аншлагом.
21 ноября состоялось плановое заседание Урмаевского мухтасибата Муфтията Чувашии, на котором приняли участие председатель ДУМ ЧР Мансур хазрат Хайбуллов, Казый Сеитзада хазрат Гимаев, имам-хатыбы махаллей мухтасибата.
В Чувашской Республике в рамках празднования 400-летия преодоления Смуты и всенародного призвания на престол династии Романовых с официальным визитом находится Глава Российского Императорского Дома Ее Императорское Высочество Государыня Великая Княгиня Мария Владимировна.
Президент России Владимир Путин, выступая в Ново-Огарево на встрече в преддверии 20-летия Конституции России и говоря об уровне жизни и устройстве государства, привел в пример Татарстан.
В день праздника «Дня народного единства» 4 ноября, Его Высокопреосвященство Митрополит Чебоксарский и Чувашский Владыка Варнава, за укрепление межрелигиозных и межнациональных отношений наградил Муфтия Москвы, Центрального региона и Чувашии Альбир хазрата Крганова медалью Чебоксарско-Чувашской Епархии Русской Православной Церкви святого Аврамия Болгарского 1 степени.
1 ноября Глава Чувашии Михаил Игнатьев встретился с представителями социально ориентированных некоммерческих организаций республики. На собрании выступили член Общественной палаты Российской Федерации, муфтий, председатель Духовного управления мусульман Чувашской Республики Альбир Крганов.
Казанда Идел буе федераль бүлгесе имамнарының белемнәрен күтәрү курсларының беренче этабы тәмамланды. Федераль дәрәҗәдә оештырылган бу проектның максаты - Русиядә традицион ислам илаһиятен үстерү. Чувашстан Мөфтияте юлламасы буенча беренче булып бу курсларны республикабыздан Батыр районы Озын Куак авылы имам – хатыйбы Рәис хәзрәт Яфизов үтте.
В Казани завершился первый этап курсов повышения квалификация имамов Приволжского федерального округа. В нем уже проходили подготовку имамы и работники мусульманских организаций из всех регионов округа. Проект, поддержанный на федеральном уровне, призван развивать традиционное для России исламское богословие. По направлению Муфтията Чувашии одним из первых этот курс прошел имам-хатыб деревни Долгий Остров Батыревского района Чувашской Республики Реис хазрат Яфизов.
Атаң бирмәс, тамга бирер, дигән бик тирән мәгънәле мәкалебез бар. Атаң алып бирә алмаса да, тамга салынган булса, дәгъвалашырга урын калмый, дигән мәгънәдә генә түгел ул. Анда нәсел тамгасы турында сүз бара. 25 октябрь көнне Чуашстан Республикасының Комсомол районындагы Урмай авылында “Милли мирас” дигән гыйльми-гамәли конференция булды.Шул конференциядә чыгыш ясаганда, күпләребез нәсел тамгасын белми, аларның шактые метрикә кәгазьләрендә сакланган, архивларда чокчынсагыз, барыбер нинди дә булса мәгълүматларга юлыкмый калмассыз, дип киңәш бирде милләттәшләребезгә тарихчы Рәшит Галләм. Әйе, әби-бабайларыбыз истәлекләре, кабер ташлары, элгәреләребездән сакланып калган кулъязмалар, елга-күл, чишмә, ерганак исемнәре, архив чыганаклары – болар барысы да милли мирасыбызны тәшкил итә; нәселебезне, халкыбыз тарихын тәгаенләү юлында бәһасез хәзинә булып тора. Әнә чуаш галимнәре арасында, төбәктәге татарлар – татарлашкан чуашлар алар, дигән фараз да бар икән. Бу фикергә ничек карыйсыз дип сорагач, Р.Галләм турыдан бәреп, әкият бу, монда бәхәс кузгатырлык бернинди нигез юк, дип белдерде. Төбәк тарихын өйрәнүче журналист Рафис Җәмдихан исә, гомумән, Чуашстан топонимикасын өйрәнгән, төбәктәге топонимнарның 70 проценты бик җиңел татарча аңлатыла дигән нәтиҗәгә килгән (300 кешелек Җәмдихан нәселе җыеннарын үткәрә башлаулары да бик кызык тоелды безгә). Аерым алганда, Чабаксар сүзе үзе дә чыбык сарай дигән сүздән килеп чыккан, дип шәрехләде ул. Бу төбәк татарлары – Темников, Касыйм ягыннан килеп урнашкан халык, дигән фикер таралган фәндә. Югыйсә бу тарафлар Болгар, Алтын Урда, Казан ханлыгы чорлары вакытында татар биләмәләренә кергән. Шуңа күрә җирле халыкның күп өлеше биредә элек-электән яши, ә менә морзаларның Касыйм якларыннан килүе ихтимал, дигән нәтиҗәгә килде конференциядә катнашкан галимнәрнең күпчелеге. Янә архивларда саклана торган суд эшләрендә, генераль ызанлау материалларында да төбәк тарихына, авылларның килеп чыгышына, төрле нәселләрнең мөнәсәбәтләренә кагылышлы кызыклы мәгълүматлар күп; аларны да игътибар белән өйрәнергә кирәк, дигән фикерне дә авыллар тарихын язучылар уйларына уйдырып салгандыр дип ышаныйк.
Татар энциклопедиясе институты директорының беренче урынбасары, тарих фәннәре докторы Рафаэль Шәйдуллин 24 октябрь көнне генә Ульянда татар музее ачу тантанасында катнашуы турында сөйләде. “Өлкәдәге беренче татар музее бу. Милләттәшләребездә үзаң тәрбияләү өчен кирәк”, – дип андагы кардәшләребезнең Ульян өлкәсе татарлары энциклопедиясен булдырырга җыенуларын хәбәр итте.
Шөкер, моның җирлеге бар. Әйтик, Шыгырдан авылы тарихы турында шактый кызыклы гына китап дөнья күргән. Тукай авылында яшәүче Гаязетдин Ямалетдинов та туган авылы хакында, үзебез өчен генә, дип шактый күләмле хезмәт язган. Бу уңайдан, үз авылыңның чын, олы тарихын шушы авылдан чыккан кеше генә яза ала дигән фикер дә киң таралган. Бик бәхәсле фикер бу. Ярый ла, авылда киң карашлы, тарихи аңлы, теләге һәм мөмкинлеге булган кеше табылса. Уфа, Оренбург, Ульян, Казан, Мәскәү архивларында чокынып, авылның борынгы тарихын язу бер дә ансат түгелдер.
Урмай авылы мөгаллимнәре, мулла-абыстайлары, мәчетләре тарихы турында аерым чыгышлар булуы да авыл тарихын язуга ныклап алынулары турында сөйли. Дини мирасыбыздан тыш, мәдәни мирасыбызны – җыр-биюләребезне саклау, яшәтү дә мөһим эш. Бу җәһәттә конференциянең Урмайда үтүе отышлы. Чөнки Шыгырдан Чуашстан татарларының дини үзәге саналса, Урмай мәдәни үзәге булып тора. Авылда яшәүче, Чуашстан татарлары милли-мәдәни мөхтәрияте рәисе Фәрит Гыйбатдинов оештырган “Мишәр” ансамбле РФдәге татар төбәкләрендә яхшы мәгълүм дисәк, һич арттыру булмас.
