Д. Бондаренко: Кто платит деньги, тот и заказывает музыку 

Кара пулатта беренче никах 

Муфтий Таджуддин просит Собянина предотвратить снос исторической соборной мечети Москвы 
Москва. 6 сентября. ИНТЕРФАКС - Глава Центрального духовного управления мусульман (ЦДУМ) России Талгат Таджуддин обратился к мэру Москвы Сергею Собянину с просьбой вмешаться в ситуацию с Московской соборной мечетью. 

Мәскәү мәчете сүтелә башлау тирәсендә башланган гауга кайбер шәхесләр тарафыннан якланып һәм Мәскәү мөфтияте оештырган бәйрәм намазы урынын («Сокольники» паркы) тәнкыйтьләүгә кадәр килеп җитте. Шул уңайдан тарихи язма буларак, «Дин вә әдәб» журналында чыккан Шәһәр Шәрәфнең мәкаләсен тәкъдим итәргә булдым. 
Безләрнең дини мәсъәләләрдә кимчелегебез, җиңел карашыбыз, каршылыкларыбыз бидгат вә хорафат таралуның иң зур сәбәбе – беренче гасыр әхвәленнән тиешенчә хәбәрдар булмавыбыздан килә. Халкыбыз, беренче гасырның тарихын, динен яхшы аңлаулары нисбәтендә каршылык азаячак, рухлары төзәләчәк, дин вә дөньялары җиһәтеннән төзәлү вә үсүгә йөз тотачактыр. Шунлыктан ошбу мәкаләбезне дә шул нигезгә бина кылып язабыз. 
Беренче вә икенче гасырларда һәрбер ачылган зур шәһәр вә кечкенә авылларга берәр мәчет бина итәләр иде. Бу эшнең шул җир халкының һәр вакыт бергә җыелып, берберсе белән өлфәтләнеп, бергәләшеп торуларына, араларында мөнәсәбәт артуга зур тәэсире була иде. Бу эшкә башлап тугры хәлифәләр, бигрәт тә хәзрәти Гомәрнең зур әһәмият биргәнен, аның вакытында 1400 кадәр мәчет бина ителгәнен риваят итәләр. 
Халыкның һәрвакыт җыелып торуы мәшәкать булырлык җирләрдә биш вакыт намаз уку өчен бина ителгән махсус мәчетләр була иде. Мәдинәдә дә биш вакыт өчен бина ителгән алты данә мәчет бар иде (моны хәдис галимнәреннән Әбү Дәүд риваят итә). Бу биш вакыт намаз мәчетләренең халкы җомгаларда олуг мәчеткә (яки мусаллә – намаз уку урынына) барып, бөтен шәһәр вә авыл халкы һәммәсе дә бер җирдә, бер имам артында гыйбадәт кылалар иде. 
Расүлүллаһ хәзрәтләре гаетләргә махсус әһәмият биреп, хатын-кызларның да гаеткә катнашулары хакында әмер иткән, хатыннар янына барып үзләренә махсус вәгазь сөйләгән иде (болар «Сахих Бухари»да искә алына). Хатын-кыз һәм балалар вә яшьләр дә катнаша торган ошбу гаеттә халык бик күп булганга, гаетләрне мусалләләрдә (махсус зур мәйданнар) укыйлар иде. 
Беренче, икенче гасырларда бер шәһәрдә, бер авылда ике җирдә гает вә җомга уку гадәте юк иде. Бу хосуста хәзрәти Гомәрнең (Аллаһ аннан разый булсын) бер җиргә ике мәчет төземәскә, гает вә җомгаларны төрле урында укымаска махсус әмере дә булган иде. 
Икенче гасыр ахырында кайбер бик зур шәһәрләрнең халкы бер җиргә җыелып укуларында зур мәшәкать вә уңайсызлык булганын күреп, шул вакытта булган галимнәр, зарурәт булган урыннарда икенче мәчетләр төзергә, җомга вә гаетләрне дә аерылып укырга рөхсәт иттеләр. Фәкать бу эштә зур шәһәрләрдә генә иде. Алардан берәр гасыр соңрак кайбер бик зур авылларда да, халыкның һәр вакыт бер җиргә җыелып торуы мәшәкатьле дип, икенче мәчетләр төзеделәр. Бу вакытларда җомгаларны төрле җирләрдә укый башладылар. Әмма гает елга ике генә мәртәбә килгәнгә, аларга җыелуда зур авырлык вә читенлек булмаганга, гаетләрне махсус мәйданнарда яки шәһәр вә авыллар янында булган киң урыннарда бергә җыелып укыйлар иде. 
Шунлыктан шәһәрләрдә, бигрәк тә авылларда төрле җирләрдә гает уку, тагы соңрак чыккан бидгатьләрдәндер. Инде үз хәлемезгә килик: 
Башка ислам җирләрендә булган кебек бездә биш вакыт мәчетләре төзү гадәте булмаган. Ни өчендер безнең халык сөннәткә бик муафыйк һәм бик мәслихәт булган ул эшкә бу көнгә кадәр әһәмият бирмәгәннәр. Хәтта биш вакыт намаз өчен төзелгән мәчетләрен дә елдан-ел бетерә баралар. 
Ошбу соңгы елларда мәчет салу турында бик иркенлек булганга, һәр җиргә тиешеннән ничә өлеш артык җомга вә гает мәчетләре төзелде. Галинәр тарафыннан мәкрүһ һәм сөннәткә хилаф дип бирелгән фәтваләрнең тәэсире булмады. 
Бу хосуста вафат булган мөфти Мөхәммәдъяр Солтанов хәзрәтләренең дә зур тәэсире булды. Ул мәчет төзүгә бик җиңел рөхсәт биргәнгә ошбу соңгы 15-20 ел эчендә зарурятсез салынган мәчетләр бик күбәйде. Бер мәчет җитәрлек урыннарда 3-4, ике мәчет җитәрлек урыннарда 7-8 мәчет төзелде. Динне яхшы аңлаган кешеләр дә, тормышны яхшы аңлаган кешеләр дә, моңа ачыналар. Бу эшнең дини һәм икътисадый байтак зарарлары булуы өстенә, халык арасында ихтиләф вә низагъ артуга да тәэсире булды. 
Гает вә җомгалар исламның иң зур бәйрәм, иң әһәмиятле шигарларыннан. Боларны шәүкәтле, файдалы, рухлырак итәргә тырышмак лязимдер. Хосусан, елга ике генә мәртәбә килә торган гаетләрне һәр җиһәттән яхшырак, дин вә мәслихәткә муафыйкрак, елда ике гаеткә генә килүче кешеләрне дә шатландырырлык рәвештә кылу тиештер. 
Кай заманнан башланыптыр, ансы ачык мәгълүм түгел, бер вакытларда бөтен Казан халкы зур әһәмият биреп, килешү белән җыелып, бөтен халыкның карашын җәлеп итәрлек рәвештә шәүкәт вә тәртип белән гаетләрне бер урында укыганнар. Бу эш берничә вакытлар дәвам иткән. Безнең Мәрҗани хәзрәтләре дә бер вакыт бөтен Казан халкына имам булып гает укыткан иде. 
Хәзер дә гаетләр җәй көне, матур вакытларда киләләр. Кечерәк калаларда вә авылларда халык килешүе белән бергә җыелып укысалар, пәйгамбәребездән калган бер сөннәтне тергезгән булырлар иде. Бу эшне тормышка ашыруда зур читенлек юк. Муллалар һәм халык мәслихәтенә дә каршы түгел. Хәзер дә татарлар арасында 2-3 мәхәлләле авылларның бер мәчеткә җыелып җомга укулары һәм берничә авылның бер ачык урынга җыелып гает укулары үземезгә мәгълүм. Фәкать бу эшкә бераз әһәмият бирергә һәм шул сөннәтне гомумиләштерергә вә тергезергә, шул хосуста бераз тавыш күтәрергә генә кирәк. 
Шәһәр Шәрәф.»Дин вә әдәб» журналы, 1915 нче ел, 18 сан. Бүгенге татар теленә Фатих Хәбибулла тәрҗемә итте.

1 сентября в селе Урмаево Комсомольского района Чувашской Респулики состоялся IV Межрегиональный фестиваль мусульманской фольклорной и эстрадной песни «ART-MADHIA», посвященный окончанию священного месяца поста Рамадан. Учредителями фестиваля являются Национально-культурная автономия татар Чувашской Республики, Духовное управление мусульман Чувашской Республики, Всероссийская ассоциация крупных татарских сел, Урмаевский социально-культурный центр, «Комсомольская детская школа искусств».  В празднике приняли участие лучшие коллективы и исполнители песен, восхваляющие традиционный ислам, традиции и обычаи мусульман, из Чувашии, Татарстана, Нижегородской области и Москвы. Они порадовали зрителей мунаджатами, нашидами, авторскими песнями, восхваляющих Аллаха Тягаля и национальными танцами. Первый заместитель Председателя Духовного управления мусульман Чувашской Республики казый Сеидзада-хазрат Гимаев поздравил всех гостей и участников фестиваля с окончанием священного месяца Рамадан - праздником Ураза-байрам, пожелал здоровья, успехов и счастья. Директор фестиваля, председатель Национально-культурной автономии татар Комсомольского района Чувашской Республики Ферит Гибатдинов отметил, что основной целью проведения мероприятия является развитие и укрепление межрегиональных культурных связей, сохранение лучших традиций и обычаев мусульман. Теплые слова в адрес участников праздника сказали заместитель Исполкома Всемирного конгресса татар Марс Тукаев, заместитель председателя Духовного управления мусульман Чувашской Республики по делам молодежи и образования, ректор медресе «Гулистан» Наиль-хазрат Ямалутдинов, глава Урмаевского сельского поселения Минзаит Зайнуллин, мухтасиб Урмаевского мухтасибата, председатель мусульманского прихода № 45 с. Урмаево Фанис-хазрат Сафиуллин. Обладателем Гран-при IV Межрегионального фестиваля мусульманской фольклорной и эстрадной песни «ART-MADHIA» стала духовно-творческая группа «Марджан» Казанского мухтасибата Духовного управления мусульман Республики Татарстан. Лауреатом первой премии стала исполнительница нашидов из г.Набережные Челны Римма Кирамнисса Арсланова, второй премии дуэт из села Урмаево Рэзиле Сиренеева и Азат Фасхутдинов, третий премии Юнисова (Нижний Новгород) , Ильнар Тазетдинов (Долгий Остров, Батыревский район), Алсу Незметдинова (Татарские Сугуты, Батывеский район) и фокальный ансамбль "Дуслык" (д.Чичканы Комсомольский район). В числе гостей выступили , популярная певица татарских песен, автор многих песен Гузелия (Москва), преподаватель вокаль Елабужского училища культуры, заслуженный деятель искусств Татарстана Разыя Гайнуллина, лауреат многих фестивалей Ильдус Шайдуллин, Фанис Садртдинов, народный фольклорный эстрадный ансамбль "Мишар". Специальным приз Исполкома Всемирного конгресса татар получил народный фольклорный эстрадный ансамбль "Мишар" МУК "Урмаевский социально-культурный центр", за профессиональное исполнение пролога фестиваля ДВД-караоке с 1500 татарскими песнями.

Вчера, в честь праздника Рамазан, в МУК "Урмаевский СКЦ" состоялся назир курбан - межлис. Назир курбан принесли Кыям абзый Гелметдинов и Кияметдин Садртдинович Мифтахутдинов. Около 200 человек угощались шурбой , мясом курбана, с национальными кондитерскими изделиями пили чай. Курбан межлис вел казый Духовного управления мусульман Чувашской Республики Сеетзада хазрат Гимаев. Имамы г.Канаш Наил хазрат, центральной мечети д.Урмаево Хамидулла хазрат, заместитель председателя ДУМ ЧР Наил хазрат Ямалутдинов, мухтасиб Урмаевского мухтасибата Фанис хазрат читали Суры из Корана. В течение проведения фестиваля все участники праздника успели попробовать мясо курбана. Необходимо , думаю, сказать о том, что все татарские кондитерские и хлебобулочные изделия готовили сотрудники Космомольского хлебзавода. Варили шурбу, мясо, и на всех накрыли столы работники культуры Урмаевского сельского поселения. Все было красиво, вкусно и замечательно. Остается пожелать "Аллага Тэгаля кабул колсын салган корбаннарны". 
б) Назир Курбан 
Это жертвоприношение, которое было обещано Аллаhу. Слово «назир» означает «обещание», «обет». Этот Курбан является ваджибом. Для того чтобы Назир Курбан был совершен правильно, необходимо выполнить следующие условия: 
1. Животное для Назир Курбана должно относиться к одному из видов животных, предназначенных для ваджиб Курбанов. Например: индюк или петух не могут служить Назир Курбаном, так как они не предназначены для жертвоприношения. 
2. Назир Курбан не должен совпадать с ваджиб Курбаном для того, кто дал обет. Например, если состоятельный человек скажет: «В том случае, если у меня то-то получится, то в праздник Курбан я совершу жертвоприношение». В этом случае курбан не будет Назир Курбаном. Но, если кроме ваджиб Курбана, он принесет в жертву еще животное, то «Назир» будет исполнен. 
3. Назир Курбан не должен противоречить воле Всевышнего. Например, нельзя обещать Аллаhу принести в жертву своего сына. 
4. Назир Курбан не может быть сделан из чужого имущества, так как обещать можно лишь свое имущество. 
5. Назир Курбан не должен превосходить возможности человека, не быть непосильным для него. 
Мясо Назир Курбана не могут есть ни принесший жертву, ни его семья (дети, внуки, отец, мать, дедушки и бабушки). Все мясо обязательно раздается бедным. Если хозяин съест хоть немного этого мяса, то он должен раздать садака (подаяние) бедным, равное стоимости съеденного мяса. 

Снесут ли после Ураза-байрама Соборную мечеть в Москве? 29 августа 2011, 22:11 Соборная мечеть Москвы не представляет культурной ценности - Равиль Гайнутдин. 
Как ранее неоднократно сообщали СМИ, одному из редких памятников татарской мусульманской культуры в столице России грозит исчезновение от рук… чиновников Совета муфтиев России. Этой теме посвящён блок материалов на сайте «Московское Татарское Свободное Слово» . Глава СМР Равиль Гайнутдин в интервью газете "Московская правда", опубликованном в пятницу, заявил, что мечеть исторической ценности не представляет, и старое здание в рамках строительства нового комплекса мечети будет перестроено. "Документ, подтверждающий, что здание не представляет исторической ценности, у нас на руках. Заключение было получено еще в 2009 году", - подтвердила РИА Новости пресс-секретарь СМР Гульнур Газиева. 

Альбир Крганов: «Расширение без разрушения» Дин | zaman | 30.08.2011 16:26 

Мусульмане Чувашии отмечают праздник Ураза-байрам